Sediment analizi ve yatak değişimi hesabı
Dere ya da nehir yatağında katı malzemenin nereye gittiğini, hangi kesitte oyulma, hangisinde yığılma olacağını HEC-RAS modelleriyle hesaplarız.
Teklif alınSediment analizi nedir
Suyun yanında akarsuyun sürüklediği çakıl, kum ve silt gibi katı malzemeyi inceler. Malzemenin boyutunu, miktarını, yatakta nerede durduğunu ve yatağı nerede aşındırdığını sayısal olarak ortaya koyar.
Hesap türleri
- 1D sediment taşınımı
- Kesit bazında taşıma kapasitesini hesaplar; yatak kotunun ve yatak malzemesinin tane boyunun zaman içindeki değişimini izler.
- 2D sediment modeli
- HEC-RAS 6.1 ve üzerinde, iki boyutlu ağ üzerinde sediment akısı ile yatak değişimini birlikte çözer.
- Rüsubat ve rezervuar
- Havzadan gelen katı yükü, rezervuarın ne kadarının dolacağını ve tersip bendi gibi yapıların bu yükü nasıl tuttuğunu değerlendirir.
- Köprü ve yapı oyulması
- Ayak oyulmasını, kenar ayak oyulmasını ve daralma oyulmasını FHWA HEC-18 yöntemiyle hesaplar.
Ne zaman gerekir
Dere ıslahında, köprü veya menfez projesinde, baraj ve gölette, su alma yapısında ya da malzeme ocağı çevresinde yapının ilk günkü kapasitesi tek başına yetmez; yatak yıllar içinde alçalır ve yükselir. DSİ’nin ıslah ve taşkın koruma yapıları şartnamesi sediment taşıma etüdünü bu projelerin kapsamına dahil eder.
Sınırlar
Sınırları işin başında açıkça söyleriz. USACE’nin 1D kılavuzuna göre hareketli yataklı 1D model, köprü ayağı ve kenar ayak oyulmasını hesaplamaya uygun değildir; bu durumda HEC-18 yöntemine başvururuz. Sıcak başlatma ve 1D-2D sediment bağlantısı, 2D sediment modelinde henüz yoktur. Elde ölçülmüş yatak değişimi varsa modeli onunla karşılaştırırız; yoksa sonucu belirsizliğiyle birlikte veririz.